Polycysteus Ovarium Syndroom

Naar schatting heeft 5 tot 10% van de vrouwen PCOS. PCOS staat voor het Polycysteus Ovarium Syndroom, een aandoening waarbij zich vaak meerdere kleine cysten in de eierstokken bevinden. Veel vrouwen ontdekken PCOS op het moment dat zij stoppen met de anticonceptiepil omdat zij zwanger willen worden. De menstruatie komt dan nauwelijks of helemaal niet op gang en zwanger worden blijkt lastig.

Herken je dit? Merk je dat je menstruatie onregelmatig is of zelfs volledig uitblijft? Dat kan schrikken zijn. Graag leggen we uit wat de oorzaak kan zijn en hoe we je hierbij mogelijk verder kunnen helpen.

Wat is PCOS?

Polycysteus Ovarium Syndroom betekent letterlijk dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) aanwezig zijn in de eierstokken (ovaria). Tijdens de eerste helft van een normale menstruatiecyclus ontwikkelen zich enkele follikels in de eierstokken. Meestal groeit één follikel verder door totdat deze knapt, wat leidt tot de eisprong (ovulatie).

Bij PCOS ontstaan er meerdere kleine follikels, maar vaak groeit geen van deze follikels voldoende door. Deze follikels blijven klein en worden cysten genoemd. Hierdoor vindt er meestal geen eisprong plaats en blijft ook de menstruatie uit of is deze onregelmatig. Dit verklaart waarom vrouwen met PCOS minder vaak ongesteld zijn en moeite kunnen hebben om zwanger te worden.

Daarnaast zien we bij PCOS regelmatig klachten zoals acne en overbeharing. Ook deze symptomen zijn het gevolg van een verstoorde hormoonbalans, waarbij vooral het mannelijke hormoon verhoogd aanwezig is.

Hoe ontstaat PCOS?

Hoe PCOS precies ontstaat, is nog niet volledig bekend. Wel zien we dat er bij PCOS vaak sprake is van een verstoorde hormoonbalans. Ook gewicht kan hierbij een rol spelen. Uit onderzoek blijkt dat gewichtstoename de klachten kan verergeren en dat meer dan de helft van de vrouwen met PCOS moeite heeft met het reguleren van hun gewicht.

PCOS wordt vaak al op jonge leeftijd zichtbaar door een onregelmatige of uitblijvende menstruatie. Omdat veel vrouwen in Nederland de anticonceptiepil gebruiken, blijft dit in eerste instantie vaak onopgemerkt. Pas wanneer zij stoppen met de pil, bijvoorbeeld vanwege een kinderwens, merken zij dat hun cyclus niet op gang komt en ontdekken zij dat er mogelijk sprake is van PCOS.

Welke behandeling is mogelijk voor PCOS?

Polycysteus ovarium syndroom (PCOS) kan verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals vruchtbaarheidsproblemen, onregelmatige menstruatie, acne, overbeharing en gewichtsproblemen. De behandeling van PCOS is maatwerk en wordt aangepast op basis van je symptomen en of je een kinderwens hebt.

Niet (meer) zwanger worden

Voor vrouwen zonder kinderwens, of die klaar zijn met vruchtbaarheidsbehandelingen, zijn hormonale anticonceptiemiddelen zoals de pil of een Mirena-spiraal aan te raden. Deze methoden bevatten progesteron, wat helpt om het baarmoederslijmvlies dun te houden en zo het risico op baarmoederkanker te verminderen. Een andere optie is om elke drie tot vier maanden een bloeding op te wekken met een medicijn dat progesteron bevat.

Overgewicht kan de symptomen van PCOS verergeren, dus een gezonde leefstijl is essentieel. Vrouwen die last hebben van acne of overbeharing kunnen baat hebben bij het gebruik van de pil, die de werking van mannelijke hormonen vermindert. Hoewel bestaande haren niet verdwijnen, wordt de vorming van nieuwe haren wel tegengegaan.

Als je zwanger wil worden

Gewichtsverlies
Als je overgewicht hebt, is gewichtsverlies een belangrijke eerste stap. Een gezonde leefstijl verbetert niet alleen je algehele gezondheid, maar verhoogt ook de kans op een spontane zwangerschap. Bij veel vrouwen herstelt de menstruatiecyclus na gewichtsverlies. Mocht je toch medicatie nodig hebben, dan werkt deze beter na gewichtsverlies of een verbeterde leefstijl, wat de kans op een succesvolle zwangerschap vergroot.

Tabletten met clomifeen
Clomifeen is een anti-oestrogeen dat de eisprong kan stimuleren. Deze tabletten worden van cyclusdag 3 t/m 7 ingenomen. Clomid en Serophene zijn bekende merknamen. De behandeling begint meestal met een dosis van 50 mg. Als dit niet voldoende is, kan de dosis worden verhoogd tot maximaal 150 mg. Ongeveer 80% van de vrouwen krijgt een eisprong en ongeveer 50% wordt zwanger met deze behandeling. Omdat clomifeen de eierstokken kan overstimuleren, is er een verhoogde kans op meerlingzwangerschappen, waardoor regelmatige controles noodzakelijk zijn.

Injecties: FSH
Als clomifeen niet effectief is, kunnen injecties met FSH (follikelstimulerend hormoon) worden gebruikt. Deze injecties stimuleren de eierstokken direct en worden dagelijks toegediend. De behandeling begint met een lage dosis, die geleidelijk kan worden verhoogd als er onvoldoende reactie is. Ongeveer 90% van de vrouwen krijgt een eisprong en ongeveer 50% wordt zwanger. Bij overstimulatie wordt de behandeling gestopt om de kans op meerlingzwangerschappen te verminderen.

IVF
Als FSH-injecties niet effectief zijn of als er te veel follikels tegelijk groeien, is IVF (in-vitrofertilisatie) een optie. Bij IVF wordt één embryo teruggeplaatst om het risico op een meerlingzwangerschap te beperken.

LEO
LEO staat voor laparoscopische elektrocoagulatie van de eierstokken. Bij deze kijkoperatie worden kleine gaatjes in de eierstokken gebrand om de follikels te verminderen. Dit kan tijdelijk een normale cyclus herstellen en de effectiviteit van hormonale behandelingen verbeteren. De kans op zwangerschap is lager dan bij hormonale behandelingen, en er is een klein risico op verklevingen in de buik.

Kenmerken van PCOS

Acné

Blijf je last houden van acné, ondanks dat je constant je huid verzorgt en diverse producten geprobeerd hebt? De kans bestaat dat je PCOS hebt. Vrouwen die PCOS hebben, hebben vaak last van acné, voornamelijk op de kin en kaaklijn. Het is een zeer vervelende klacht waar je je onzeker door kan voelen. De acné wordt veroorzaakt door een hormonale disbalans en is daardoor niet makkelijk op te lossen. Ik kan jou helpen om jouw hormonen weer in balans te brengen.

Overgewicht

Heb jij het gevoel dat je al aankomt wanneer je naar een koekje kijkt? Of lukt het maar niet om die paar kilo af te vallen? Overgewicht is één van de symptomen van PCOS. Naast dat overgewicht niet prettig is, brengt het ook verschillende gezondheidsrisico’s met zich mee zoals een hoge bloeddruk, insulineresistent zijn en een verhoogd cholesterolgehalte.

Onregelmatige/geen menstruatie

Het klinkt geweldig, minder vaak of bijna niet ongesteld. Toch is het belangrijk hier aandacht aan te besteden, zeker als je nog een zwangerschapswens hebt. Merk je dat je een onregelmatige tot bijna geen menstruatie hebt of vermoed je dat je niet zwanger wordt vanwege PCOS? Maak dan een afspraak.

Overbeharing

Haren op je kin of op andere ongewone plekken van je lichaam? Door PCOS kan je last hebben van overbeharing, volgens het mannelijke beharingspatroon. Het is een nare klacht die veel invloed kan hebben op hoe jij je voelt. Veel vrouwen kiezen ervoor om de haren te laten verwijderen. Echter, doordat de achterliggende oorzaak (de hormonen) niet aangepakt wordt, groeien de haren terug. Blijf hier niet langer mee lopen.

Hulp bij PCOS

Denk jij PCOS te hebben of heb je problemen met zwanger worden? Ook dan kun je bij mij terecht. Je hebt geen verwijzing nodig van je huisarts.

Als je nog vragen hebt, kun je deze altijd bespreken met je behandelend arts. Voor aanvullende ondersteuning en informatie kun je ook contact opnemen met ons. Daarnaast bieden organisaties zoals Freya, die zich richten op vruchtbaarheidsproblemen en Stichting PCOS Nederland waardevolle hulp en informatie.

Specialistische zorg

Als specialiste ben ik speciaal opgeleid in hormonale problemen. Ik weet als geen ander hoe ik jou kan helpen.

98% snel geholpen

Doorlopen met klachten is niet nodig. Maar liefst 98% van de vrouwen was snel van haar klachten af.

Aandacht voor jou

Ik neem alle tijd voor je, ben zelf ook vrouw en begrijp als geen ander hoe jij je nu voelt.

Geen verwijzing nodig

Maak zelf direct de afspraak want je hebt geen verwijzing nodig van je huisarts.