Menstruatie | klachten en hun oorzaken
Uit onderzoek van het RadboudUMC onder 42.000 vrouwen blijkt dat ongeveer 85% van de vrouwen maandelijks in meer of mindere mate menstruatiepijn ervaart. Daarnaast geeft maar liefst 70% aan last te hebben van vermoeidheid en psychische klachten rondom de menstruatie. En dat elke maand opnieuw. Dat is zonde, want in veel gevallen is er goed iets te doen aan menstruatieklachten.
Bekijk ook
Op de dag dat je menstruatie begint, start ook de ‘winter’ van je cyclus. In deze fase zijn de oestrogeen en progesteronspiegels het laagst. De niet-bevruchte eicel wordt afgestoten, samen met bloed en een deel van het baarmoederslijmvlies: dit is je menstruatie. Dit kan een gevoel van opluchting geven, maar ook gepaard gaan met menstruatieklachten.
Aan het begin van deze fase kun je je vermoeider voelen, sneller prikkelbaar of emotioneel zijn en behoefte hebben om je wat meer terug te trekken. Ook komt een verlangen naar zoetigheid regelmatig voor. Donkere of rauwe cacao kan hierbij helpen, omdat het krampen kan verminderen. Naarmate deze fase vordert, stijgt het oestrogeenniveau weer. Klachten nemen af en je merkt dat je energie en vitaliteit geleidelijk terugkeren.
In de week na je menstruatie begint de folliculaire fase. Tijdens deze fase maakt je lichaam het follikelstimulerend hormoon (FSH) aan. Dit hormoon geeft de eierstokken het signaal om een nieuwe eicel te laten rijpen en stimuleert tegelijkertijd de aanmaak van oestrogeen. De folliculaire fase wordt ook wel de ‘lente’ van je cyclus genoemd.
De lente staat voor groei, ontwikkeling en vernieuwing. Je merkt dat je je steeds beter voelt en dat je energie toeneemt. Dit is een periode waarin ondernemen, plannen maken en genieten vaak makkelijker gaan. Je concentratie verbetert en je bent mentaal helder. Aan het einde van deze fase ervaar je bovendien een lichte stijging van testosteron. Hierdoor voel je je krachtiger en kan je libido toenemen. Een fijne fase voor verbinding, spontaniteit en intimiteit.
In de derde week van je cyclus bereik je je meest vruchtbare periode. Het oestrogeenniveau is dan het hoogst, wat zorgt voor een toename van het luteïniserend hormoon (LH). Dit hormoon zet de eisprong in gang. De eicel komt vrij uit de eierstok en je lichaam is klaar voor een mogelijke bevruchting. Deze fase wordt vaak vergeleken met de zomer: net als de zon sta jij in deze periode volop te stralen.
Zoals de zomer vaak meer energie geeft, zo voel je je ook in deze fase krachtig en levendig. Je bent sociaal, communicatief sterk en voelt je zelfverzekerd. Niet alleen lichamelijk is dit een vruchtbare periode, maar ook op andere vlakken, zoals relaties, werk, creativiteit en libido. Deze fase is helaas kort en duurt gemiddeld enkele dagen, waarna de overgang naar de ‘herfst’ van je cyclus begint.
De luteale fase is de langste fase van je cyclus en duurt gemiddeld 10 tot 14 dagen. In deze periode neemt je energie geleidelijk af. Na de eisprong verplaatst de eicel zich naar de baarmoeder, waar deze nog kort kan overleven voor een mogelijke bevruchting. Hoewel het progesteronniveau in het begin nog iets stijgt, kunnen de eerste PMS-achtige klachten al ontstaan. De ‘herfst’ van je cyclus begint.
In de eerste dagen van deze fase voel je je vaak nog rustig, stabiel en positief. In de tweede helft, wanneer het progesteronniveau weer daalt, merk je dat je stemming kan veranderen en de winter langzaam nadert. Je kunt je minder prettig voelen, emotioneler reageren of sneller geïrriteerd zijn. Klachten zoals stemmingswisselingen, migraine, krampen en andere PMS-symptomen kunnen optreden. Bij sommige vrouwen zijn vooral de mentale klachten sterk aanwezig; in dat geval spreken we van PMDD.
Ook kun je je in deze fase directer, somberder of onzeker voelen. Het is daarom belangrijk om in deze periode goed voor jezelf te zorgen, je tempo aan te passen en extra rust te nemen. Probeer grote inspanningen of topprestaties te vermijden en luister vooral naar wat je lichaam nodig heeft.